Wat is een bruine kroeg?
Nederland telt duizenden cafés & kroeg. Een deel daarvan is een traditioneel café. En binnen die groep vind je de harde kern: de bruine kroeg.
De harde kern van het traditionele café
Een café kan van alles zijn: een cocktailbar, een sportcafé, een club, een conceptzaak. Het traditionele café is daarbinnen een eigen categorie. Een zaak zonder formule en zonder concept, waar het draait om een drankje en een gesprek.
De bruine kroeg is de harde kern van dat traditionele café. Het is de oervorm: de zaak waar de tijd zichtbaar is in het interieur, waar de kastelein de sfeer bepaalt en waar de buurt al generaties lang binnenloopt. Elke bruine kroeg is een traditioneel café, maar lang niet elk traditioneel café is een bruine kroeg.
Wat een café precies tot bruine kroeg maakt, is vastgelegd door Stichting de Bruine Kroeg. Deze cultuurhistorische organisatie beschrijft, inventariseert en bewaakt de kenmerken van de bruine kroeg in Nederland. Hun definitie hanteren wij bij de selectie voor de Dag van de Bruine Kroeg.
De vier kenmerken
Stichting de Bruine Kroeg beoordeelt cafés op vier categorieën. Geen enkele kroeg voldoet aan alles, maar in elke categorie moet iets herkenbaar zijn.
Bruine lambrisering, koper achter de bar, de naam in krulletters op de voorruit. Denk aan een monumentale bierkraan, een stamtafel, Perzische kleedjes op tafel, gekookte eieren op de bar, een houten vloer en een bel boven de bar voor de slotronde of een rondje van een gast. Sommige oude zaken hebben nog een drankorgel of een loket voor sterke drank.
Even belangrijk als hoe de kroeg eruitziet, is wie er achter de bar staat. In een bruine kroeg wordt de bar bediend door een klein en vast gezelschap, het liefst met de eigenaar zelf erbij. De kastelein kent zijn vaste gasten, weet wat ze drinken en praat mee aan de bar. De voertaal is Nederlands of de streektaal. De kastelein is de ziel van de zaak.
Een bruine kroeg is een ontmoetingsplek. Je kunt er alleen zitten, vrienden treffen of in gesprek raken met een wildvreemde. De kernwaarden zijn plezier en sociale cohesie. Dat kan de vorm hebben van een stamkroeg, een buurtcafé, een activiteitencafé of een eetcafé, zolang de ontmoeting centraal blijft staan.
Een bruine kroeg verandert langzaam. Er komt af en toe iets bij en er verdwijnt vrijwel niets. Zo ontstaat die herkenbare, doorleefde sfeer die je niet kunt namaken. Stichting de Bruine Kroeg hanteert als richtlijn dat een zaak minimaal dertig jaar moet bestaan om zich bruine kroeg te mogen noemen. De oudste kroegen van Nederland bestaan al eeuwen en dragen die geschiedenis elke dag met zich mee.
De hoeder van de definitie
Stichting de Bruine Kroeg zet zich in voor het zichtbaar maken, beschrijven en behouden van de traditionele bruine kroeg in Nederland. De stichting werkt aan een landelijke inventaris van bruine kroegen, op basis van de kenmerken hierboven, en vraagt publieke aandacht voor de erfgoedwaarde van het traditionele café.
Vind je dat de kenmerken moeten worden aangevuld, of wil je een café aanmelden voor de inventaris? Neem contact op met Stichting de Bruine Kroeg via info@stichtingdebruinekroeg.nl.